ENKELE RAADGEVINGEN
bij
“De Kunst van het filosoferen”
Terug naar: de Startpagina ; méér artikelen van Jan Vis
Naar artikelen: Het toenemend belang van het Atheïsme ; Geen God wat dan ; Godsdienst en Geloof
; Evolutie of Creatie ; De fundamentele intolerantie van de Godsdienst
; God bestaat niet ; Bedreiging van het
vrijdenken en het atheïsme ; De verdedigers van de Godsdienst ; Waarom is de Islam als godsdienst tegen de Westerse Wereld..? zie no. 27. ; Toch nog een Theocratie- zie afl. 18
; Ongewenst atheïsme- zie afl. 32 ; Een grens te ver
(Israël) ; Verbieden van de godsdienst..?-zie afl. 21
; Discrimineert / onderdrukt de Westerse Cultuur..?
zie aflevering 60 / 61 ; Kunnen moslims zich invoegen
in de Moderne cultuur..? – aflevering no. 37 ; De
Islam ; Het staat in de Koran- zie
aflevering 36 ; De heilige wet-De Sjari’a ; Burqa, volg bladwijzer
; Is
er dan toch een GOD..? Hoe zit dat..? Briewisseling- Geweld- Godsdienst- Geloof ;
Islam’s succes
; zie Culturfilosofische opmerkingen-lezing voor de vrijmetselaars mei 2008,
; DE
KUNST VAN HET FILOSOFEREN ;
ENKELE
RAADGEVINGEN
1.
Beschouw
alle kennis die je bezit als fundamenteel oncontroleerbaar en dus als onzeker.
2.
Gebruik
die onzekere kennis daarom slechts als materiaal voor je betoog of als
illustratie bij je betoog.
3.
Vergewis
je ervan dat dat materiaal en die illustraties zo betrouwbaar en recent
mogelijk zijn.
4.
Gebruik
zoveel als mogelijk voor iedereen te controleren kennis die op het dagelijks
leven betrekking heeft. Bedien je van de taal van alledag.
5.
Gebruik
je kennis nooit om er je filosofische gedachtengang mee op te bouwen en er
bewijskracht aan te ontlenen.
6.
Bedenk
steeds dat al je kennis voorlopig en eenzijdig is.
7.
Verlies
je niet in de analyse van alle mogelijke deelgebieden van de werkelijkheid als
voorstelling.
8.
Splits
je voorstelling niet op in deelgebieden maar probeer hem in zijn totaliteit te
doorzien, ongeveer zoals je naar een schilderij kijkt.
9.
Streef
er naar een zo compleet en helder mogelijk totaaloverzicht van de huidige
wereld en haar geschiedenis te krijgen.
10.
Verwerf
ook een overzicht over de natuurweteschappen, de cultuurgeschiedenis en de
kunsten.
11.
Verlies
je niet in veelweterij. Laat dat maar aan de vakmensen over.
12.
Let
goed op je eigen gedachten, gevoelens en gedrag. Verbindt daaraan geen moreel
oordeel, maar beschouw je ontdekkingen louter als wat zij zijn: ontdekkingen.
13.
Let
goed op datgene dat anderen vertonen en op wat zij zeggen. Probeer de
verhouding tussen die twee zaken te achterhalen.
14.
Sta
open voor alles wat vreemd is, maar vertrouw geen enkele verklaring, noch die
je aanvankelijk zelf verzint, noch die anderen je aanbieden.
15.
Probeer
nooit iets te begrijpen. Dat leidt onvermijdelijk tot ergens naartoe redeneren.
Begrip komt vanzelf als je goed op blijft letten.
16.
Let
op dat je in een gedachtengang het volgende uitsluitend uit het voorgaande laat
voortvloeien.
17.
Voer
nimmer grootheden of argumenten in die niet in het voorgaande besloten liggen.
18.
Vertrouw
wat je aan de weet gekomen bent alleen dan als het van elke willekeurige kant
benaderd kan worden zonder daarbij van karakter te veranderen.
19.
Bouw
voort op datgene dat zich van alle mogelijke kanten benaderen laat en doe dat
uitsluitend met grootheden die eveneens veelzijdig benaderbaar zijn. Alleen dan
is je werkelijkheid een samenhangende en je filosofie bijgevolg ook.
20.
Let
er op dat niet alleen het volgende uitsluitend uit het voorgaande voortkomt,
maar dat het volgende ook al het voorgaande verklaart.
21.
Denk
er aan dat de werkelijkheid alleen maar te begrijpen is als je haar als een,
door het onvermijdelijke toeval gevormde, grote stroming van op zichzelf
chaotische beweeglijkheden beschouwt.
22.
Wacht
je voor alles wat als vanzelfsprekend beschouwd wordt…
Naar: “De Kunst
van het filosoferen”
Rotterdam, augustus 1989
Terug naar: de
Startpagina