Briefwisseling( de groeigedachte )
bewustzijn,god,groeigedachte,vrijdenker,vrijheid.
Bladwijzer: kernraketten ; de
groeigedachte
Briefwisseling( de groeigedachte )
Beste Jan,
Naar aanleiding van mijn laatste brief is
mij door enige mensen gevraagd of ik misschien somber gestemd was terwijl ik
genoemde brief schreef en of ik zelf niet vond dat mijn kijk te pessimistisch
was. Ik heb daar lang over nagedacht en wil mijn conclusies in deze brief eens
op een rijtje zetten. In de eerste plaats moet mij van het hart dat ik het
meestal uitstekend naar mijn zin heb....
Zowel met mijn werk, mijn hobby's en met
mijn privé-leven heb ik het best naar mijn zin en
vind ik dat ik het best getroffen heb. Aangezien wij elkaar al vele jaren
kennen moet jij dit kunnen beamen en weet je ook dat ik gelukkig de gave bezit
om de praktische dingen snel en over het algemeen goed op te kunnen lossen en
het dagelijks gebeuren een beetje naar mijn hand te zetten. Ik voel mij een
echte vrijdenker maar zal trachten dit toe te lichten. Ik geloof niet aan god
of gebod d.w.z. niet aan iets dat boven mij gesteld is.
Koningin en vaderland
hebben voor mij geen enkele waarde en de heden geldende normen hebben over het
algemeen mijn instemming niet. Als je al deze dingen in het dagelijks leven
opzij kunt zetten en je verzet je onmiddellijk als ze deze op je toe willen passen
merk je dat er veel meer mogelijk is dan je aanvankelijk gedacht had. In het
begin is het best wel moeilijk, in de eerste plaats over het algemeen met je
ouders en de overige familieleden, maar in de meeste gevallen zijn ze er snel
aan gewend en accepteren ze het wel, zijn soms jaloers maar zullen je toch
altijd "aanvallen" met argumenten als "als we allemaal zo
handelden, kwam er niets van terecht" of "jij hebt altijd geluk"
en dergelijke onzin meer. Dit kan in meerdere of mindere mate gelden met buren,
collega' s, kennissen en relaties maar niet met vrienden of vriendinnen, want
anders waren zij dat nooit geworden. Toch zijn er dikwijls momenten of
situaties waarin je moet kiezen of beslissingen moet nemen, dikwijls ten
aanzien van mensen of over zaken waar mensen nauw bij betrokken zijn. Dan zal
altijd de redelijkheid om de hoek komen kijken en ik denk dat als je deze
redelijkheid probeert te laten gelden en dan niet alleen je eigen norm van
redelijkheid maar juist de ander zijn norm van redelijkheid je dan ver komt. Is
de ander in je ogen onredelijk dan zal je die ander met argumenten moeten
overtuigen en die ander tevens de gelegenheid moeten geven jou met argumenten
te overtuigen. Ik ga hier op dit moment niet verder op in maar kom hier in de
volgende brief op terug omdat ik weet dat dit veel vragen op kan roepen en veel
toegelicht moet worden en ik waarschijnlijk je hulp nodig heb om dit duidelijk
onder woorden te brengen. Voor dit moment dus alleen dat ik het zoals reeds
gezegd best naar mijn zin heb, en geen somber mens ben. Maar dan komt het.
Zodra ik de krant lees, TV kijk en de mensen gade sla herken ik niet meer de
redelijkheid van de dingen. Over het algemeen zie ik dan dat de jacht naar
bezit waar bijna iedereen mee behept is prevaleren boven redelijk denken. 2/3
van de wereld hongert, de kernraketten
bijna in mijn tuin, de bewapeningswedloop, Star-Wars, waarvan SIPRI zegt dat
dit onvermijdelijk tot een kernoorlog moet leiden, de oneerlijke verdeling van
de macht en bezit, de toenemende druk van de overheid op de gewone mens. En wat
zie ik om mij heen: een vrij grote onverschilligheid t.o.v. deze dingen, een
gelatenheid welke je niet voor mogelijk houdt. Heel Nederland stond op zijn
kop. Vijfhonderdduizend mensen bij een demonstratie tegen de kernraketten. Ook ik voelde mij die dag
opgewonden en kreeg hoop. Eindelijk gebeurde het dan, eindelijk kwamen we in
opstand tegen deze heilloze gang van zaken. Maar wat is er gebeurd, enige
slimme politieke zetten en het grootste deel liep weer in het gareel en slechts
een man en een paardenkop bleef strijdbaar. De komende handtekeningenactie zal
het uit maken. Wij moeten als vrijdenkers deze actie met alle mogelijke
middelen steunen maar als er een miljoen binnenkomen reageren dertien miljoen
mensen niet en de politiek is slim genoeg om dit uit te buiten. Later
realiseerde ik mij dat er enige tijd geleden ook vijf honderd duizend mensen
naar een ontsnapte vale gier in Brabant waren wezen kijken. Vijf miljoen mensen
bezochten Sail-Amsterdam waar een aantal zeilschepen
te bewonderen waren. Ik ben toch verdomme niet de enige die zich ergert. Juist
omdat ik het goed naar mijn zin heb en ik nog veel prettige dingen hoop te doen
en te beleven blijf ik mijn omgeving opmerkzaam maken op deze zaken o.a. door
deze brieven aan jou.
Groetjes van Cees Storm.
Het
zal, denk ik, voor een aantal mensen moeilijk zijn om jouw en mijn,
ogenschijnlijk paradoxale levensinstelling, te begrijpen. Enerzijds heb je het
best naar je zin en -voeg ik er aan toe leef je in een behoorlijk grote
vrijheid en anderzijds vervult de wereld en het gedrag van het gros van de
mensen je met afschuw omdat men zich kennelijk alsmaar niet wil realiseren dat
wij met zijn allen op de verkeerde weg zijn. Ik denk dan ook dat het goed is om
eens op een paar dingen te wijzen die de paradox enigszins kunnen oplossen. Wat
betreft het naar je zin hebben zijn er minstens twee dingen, die van praktisch
belang zijn: ten eerste is daar het feit dat wij (want dat geldt voor mijzelf
ook) mensen zijn die heel lage materiële eisen aan het leven stellen, die er
totaal geen behoefte aan hebben om achter al die dingen aan te jagen die men
gewoonlijk najaagt. Als er aan de onmiddellijke levensbehoeften voldaan is, is
het welletjes. De "groeigedachte" past niet in ons denken. Dit punt
is vooral in het dagelijkse leven belangrijk, omdat je qua
"levensstandaard" achterblijft bij de meeste andere mensen, voor wie
op de een of andere manier het "groeien" wél geldt : een nieuwe en
grotere auto, de allermodernste TV een steeds verdere
en langere vakantie, enzovoort. Naarmate al die dingen meer vanzelfsprekend
worden stelt de maatschappij zich op die behoeften in en wordt iedereen
"rijker" - ook al lijkt dit tegenwoordig niet het geval te zijn.
Daarmee stijgen de normen voor de kosten van het levensonderhoud en dus ook de
lonen en uitkeringen tot een hoogte waarvan wij gemakkelijk kunnen leven,
terwijl de meeste anderen alsmaar tekort komen - zij willen immers
"groeien". De grens waarop voor ons echte armoede begint ligt
inmiddels aanzienlijk lager dan die van de meeste mensen. En dan het tweede
punt: in nauwe samenhang met het eerste punt is er voor ons in deze
maatschappij een grote vrijheid iets waaraan doorgaans geen aandacht wordt
besteed doordat men bijna altijd het "vrijheidsbegrip" van bovenaf
benadert, in de zin van: "hoeveel vrijheid is mij toegestaan?". Nu,
dat is welbeschouwd niet zo erg veel. Maar ik bekijk deze zaak altijd van de
andere kant: "hoeveel vrijheid kan ik me veroorloven?". En dan blijkt
dat je, juist in deze alles regelende maatschappij, bijna alle kanten uitkunt, mits je je weg maar niet zoekt via de
maatschappelijke instituties. Juist omdat jij voor de regelaars van boven maar
"een geval", “een nummer" bent, kan je als individu bijna overal
onderdoor glippen. Diegenen die alsmaar klagen over het toenemende gebrek aan
"mogelijkheden" wat betreft hun persoonlijke leven, zijn volgens mij
blijven steken in de benadering-van-bovenaf van het
"vrijheidsbegrip". Dat van bovenaf de vrijheid steeds meer beperkt
wordt staat voor mij vast, daarin geef ik die klagers dus gelijk, maar zij
hebben geen gelijk als het gaat om de vrijheid die aan je persoonlijkheid
meekomt, de vrijheid die je je "veroorlooft". Je kunt je tegenwoordig
veroorloven om je te ontplooien zoals je zelf wilt, mits je het op eigen kracht
doet en je bereid bent de wil tot materiele groei op te geven. Bovendien moet
je niet hopen op maatschappelijk aanzien. De truc is gelegen in het feit dat
niemand zich voor je interesseert en zich daardoor ook niet met je bemoeit. De
onverschilligheid in deze wereld heeft ook zijn goede kant! Wat betreft die
ogenschijnlijke "sombere" kijk op de wereld zie ik het voor mezelf
als volgt : als je de ogen de kost geeft en daarbij ook nog een beetje je
hersens gebruikt, dan kom je volgens mij onafwendbaar tot de conclusie dat de
mensheid verkeerd bezig is, maar ook leer je begrijpen waarom dat het geval is
en tot welke noodzakelijke ontdekkingen dit op den duur leidt. In het kort zijn
deze ontdekkingen samen te vatten onder de noemer: "weten wat er niet
kan". Dat weten is moeilijker te verwerven dan alle andere weten, omdat
"datgene-dat-niet-kan" in principe voor de mens iets tegennatuurlijks
is. De mens is immers het verschijnsel dat alles kan. Wij kunnen onze eigen
wereld vernietigen, en dat is iets dat gewoon in het verlengde van onze
fundamenteel menselijke behoefte aan kennis ligt, maar wij moeten leren dat het
niet aangaat zoiets te doen, dat zoiets "niet kan". Zo moeten wij ook
leren dat onze economie, onze politiek, ons beheersen van de natuur, ons
programmeren van de mensen, enzovoort, niet kan. We kunnen het wel, in de zin
van " er toe bij machte zijn", maar het moet ons duidelijk worden dat
we het moeten laten. Gezien in dit perspectief heeft de op zichzelf treurige
constatering dat het fout gaat met onze wereld iets heel positiefs: het moet
immers eerst fout gaan wil het tot het bewustzijn van de alleskunner
“mens" doordringen dat er binnen de samenhang van de kosmos bijna niets
kan.
Groeten, Jan Vis.
Bovenstaande tekst is geschreven: door Jan
Vis, creatief filosoof.
Pagina's zijn door mij uit het tijdschrift
van De Vrije Gedachte-(proefnummer) overgenomen.
Aangezien de filosofie er niet is voor
enkele bevoorrechten maar juist voor alle mensen, is het citeren uit mijn werk zonder meer toegestaan. Wel echter
zou ik het op prijs stellen dat het citeren vergezeld gaat van een duidelijke
bronvermelding! (Jan Vis)
|
|